White tie, ook wel cravate blanche geheten, is in het dagelijks leven voor de meeste mensen een dresscode die dusdanig zeldzaam is dat ze er zelden tegenaan zullen lopen. In studentkringen is white tie echter niet bijzonder ongewoon zeker wanneer we het hebben over gala’s alsmede afstudeer- of promotiegelegenheden. Het is derhalve zaak om goed op de hoogte te zijn van wat je precies moet dragen als die magische woorden op de uitnodiging staan. Dit artikel beperkt zich in beginsel tot de kleding zelf en gaat niet verder in op gala etiquette behoudens waar dat aangaande kleding nodig is. Ook ga ik niet in op het dragen van dingen als militaire onderscheidingen.

White tie:
White tie is in zijn meest zuivere vorm de meest chique alsook formele en rigide dresscode voor avondkleding. Waar bij dresscodes zoals tenue de ville een moderne variant en een klassieke variant onderscheiden kunnen worden, is dat bij white tie eigenlijk niet het geval.

De origine van white tie is verloren geraakt in de tijd maar enkele vermakelijke verhalen suggereren dat ‘white tie’ zoals wij die nu kennen zijn oorsprong vindt bij Beau Brummel, de fameuze dandy die geregeld optrok met de latere koning George IV. Vele verhalen doen de ronde dat hij de dresscodes in die tijd zowel heeft gesimplificeerd als gecodificeerd. Het is in ieder geval wel waarschijnlijk dat white tie is opgekomen in het zogenaamde Regency era (1795 – 1837) wat een belangrijk tijdperk was met veel ontwikkelingen op het vlak van Britse architectuur, mode, literatuur, politiek en cultuur.

Dit kleine historische uitstapje even terzijde schuivend, gaan we over op wat white tie daadwerkelijk van de draagster verwacht. Voor vrouwen is white tie niet zo strak gedicteerd als voor mannen het geval is. Dat kan prettig zijn omdat het ietsje meer vrijheid geeft of als onprettig worden ervaren omdat het minder duidelijk is wat er precies verwacht wordt. Er kunnen echter wel tal van algemene regels worden geformuleerd waarbinnen gemanoeuvreerd dient te worden.

Richtlijnen:
Wellicht het belangrijkste is dat de vrouw in het “lang” gekleed gaat. Dit betekent een feestelijke galajurk of baljurk tot op de grond. Jurken die eindige boven de enkel worden afgekeurd en ongepast geacht. Afhankelijk van de formaliteit van het evenement kunnen blote schouders al dan niet ongepast zijn. Een brede shawl of een stola is derhalve een gebruikelijk accessoire, ook om de kou weg te houden indien men zich buiten dient te verplaatsen. De jurk gaat overigens doorgaans gepaard met een diep decolleté aan de voorzijde. Dit wordt kennelijk in tegenstelling tot blote schouders nooit als ongepast gezien. De rug kan naar keus al dan niet laag uitgesneden zijn. Qua kleur van de jurk zijn er vaak weinig voorschriften anders dan stijlvol en passend bij de teint. Kleuren als bordeauxrood, wit, zwart en de meeste blauwtinten zijn vaak een veilige keuze.

In aanvulling hierop moet worden opgemerkt dat bij een formeel bal altijd een witte baljurk, en dus geen ander type avondjurk, gedragen dient te worden. Bij een jachtbal dient vaak een baljurk gedragen te worden in het wit, zwart, zilver of goud. Dergelijke gelegenheden komen in Nederland bijna niet voor dus deze situaties zullen zich zelden voordoen, het kan echter wel belangrijk zijn om te weten zeker wanneer je in het buitenland wordt uitgenodigd voor een gala.

Handschoenen zijn verplicht en dienen tot over de elleboog, doch niet verder dan halverwege de bovenarm te reiken. Dergelijke handschoenen worden ook wel operahandschoenen genoemd. Bij de meest formele gelegenheden mogen deze uitsluitend wit van kleur zijn, het is derhalve altijd verstandig om simpelweg witte handschoenen te dragen. De handschoenen worden in beginsel altijd gedragen. Zij worden slechts afgedaan wanneer men gezeten is aan een tafel en dienen na het nuttigen van de maaltijd weer aangedaan te worden.

Ter volledigheid moet ik opmerken dat recentelijk meer een meer geluiden opgaan dat handschoenen niet langer als verplicht zouden moeten gelden, dan wel dat zij niet langer als verplicht gelden. Er is hier nog allerminst overeenstemming over dus in het kader van correctheid interpreteer ik handschoenen nog steeds als verplicht.

Accessoires:
Zoals vermeld zijn een stola of brede shawl een gebruikelijk accessoire en handschoenen zelfs ronduit verplicht. Daarmee is de lijst van mogelijke accessoires echter nog lang niet compleet. Juwelen zijn niet alleen toegestaan maar vaak zelfs praktisch verplicht op een gala. Een gala draait om uitbundigheid en voor juwelen gelden dan ook weinig restricties. Trek dus gerust die set van collier, armband en oorbellen met diamanten uit de kast. Een tiara kan echter beter over het algemeen beter vermeden worden. Het is namelijk gebruikelijk dat wanneer de heren onderscheidingen dragen, dames van adellijke en koninklijke bloede tiara’s dragen. In een dergelijke situatie een tiara dragen zonder de juiste kwalificaties heeft als faux pas te gelden. Hoed je er wel voor niet teveel juwelen te dragen, een stijlvolle jurk mag niet ten onder gaan in glitterend en glimmend geweld. De omvang van de juwelen maakt over het algemeen bij white tie weinig uit, het is meer de hoeveelheid waar over het algemeen het gevaar in schuilt.

Een handtas is niet toegelaten maar een clutch wel. Een horloge dient men evenmin te dragen, gezelligheid kent immers geen tijd. Een mobiel is dan weer wel toegestaan mits deze op de stiltestand wordt gezet (hetgeen meteen ook een gemakkelijke oplossing is voor het horlogeprobleem). Ook een corsage zal vaak worden gedragen, de dame draagt deze met de bloem naar beneden. In beginsel heeft de heer voor de corsages te zorgen hoewel enkelen de mening toegedaan zijn dat dit in een schrikkeljaar omgekeerd is.

Recente ontwikkelingen:
Eigenlijk is white tie avondkleding, dat betekent dat het nimmer gedragen wordt voor 18.00u. Deze grens is net als bij black tie aan het verdwijnen. Het is tegenwoordig niet ongebruikelijk dat er ook bij gelegenheden die in de namiddag plaatsvinden white tie op de uitnodiging staat. Bij twijfel is het altijd toegestaan om aan de gastheer/vrouw of ceremoniemeester te vragen hoe (strikt) de dresscode geïnterpreteerd dient te worden.

De kledingstandaarden zijn in de gehele maatschappij nog steeds losser aan het worden en de ondergrens lijkt, vreemd genoeg, nog lang niet bereikt. Gelegenheden waarbij white tie nog als dresscode geldt worden dan ook steeds zeldzamer. Aan de andere kant is met name in de afgelopen vijf jaar ook weer een ontwikkeling de andere kant op zichtbaar waarbij ook white tie weer in de belangstelling staat. Voorbeeld hiervan zijn de zogeheten ‘no code, no entry’ gelegenheden waarbij je de deur niet inkomt als je niet exact aan de dresscode voldoet. Hoe deze dresscode zich zal ontwikkelen is derhalve bijzonder lastig in te schatten.

Tot besluit:
Nu weet je alles wat nodig is om in white tie te verschijnen. Ga heen en feest!