De zogeheten ‘cookiewet’ is bron van ongenoegen bij zowel juristen, als in medialand als bij praktisch iedereen die een website heeft. Nu is het enkele feit dat bepaalde partijen niet blij zijn met regelgeving niet per se een indicatie dat de regelgeving niet deugt. Doch als regelgeving veel ongewenste effecten heeft, dan is het misschien tijd om eens achter de oren te krabben of het wel zo goed werkt. In dit artikel volgt eerst een korte omschrijving van wat de cookiewet eigenlijk is en vervolgens een aantal gelegenheden waarbij problemen de kop opsteken.

De cookiewet en cookies:
Eigenlijk bestaat er niet één cookiewet maar gaat het om samenhangende regelgeving in de Telecommunicatiewet en Wet bescherming persoonsgegevens. De regelgeving is ontstaan uit het an sich loffelijke streven om de mogelijkheden om mensen over internet te volgen in te dammen. Informatie over websitebezoek kan samen met persoonlijke gegevens worden opgeslagen op uw computer. Ook kan die informatie door websitebeheerders worden uitgelezen. Dat gebeurt met behulp van cookies. Dit zijn kleine bestanden die internetinstellingen of andere gegevens opslaan op uw computer. Cookies kunnen derhalve worden gebruikt om surfgedrag te volgen.

Dit geldt overigens niet voor alle cookies. Er zijn ook cookies die simpelweg gebruikersinstellingen voor een specifieke website opslaan en verder niets.

Sinds 5 juni 2012 moeten op grond van de Telecommunicatiewet websites de gebruiker inlichten als zij cookies willen plaatsen die bijvoorbeeld surfgedrag volgen. Zij mogen deze alleen plaatsen als de gebruiker hiervoor toestemming heeft gegeven.

Websites hebben geen toestemming nodig voor cookies die noodzakelijk zijn om een dienst of webshop te laten functioneren. Het gaat dan om zogeheten functionele cookies. Cookies vallen onder deze categorie als het uitsluitend doel van de cookie is de uitvoering van de verzending van communicatie, waarbij dit alleen mag indien verzending niet mogelijk is zonder cookies. Niet wanneer cookies bijdragen aan de verzending, deze versnellen of reguleren. Een ander categorie is de cookie die noodzakelijk is voor de uitvoering van een gevraagde dienst, waarbij expliciet door de gebruiker is verzocht om deze dienst, door middel van een positieve actie.

Voor het verwerken van cookies met persoonsgegevens, is ook de Wet bescherming persoonsgegevens van toepassing. Persoonsgegevens zijn alle gegevens die informatie kunnen verschaffen over een identificeerbare natuurlijke persoon. Per saldo zullen bijna alle trackingcookies persoonsgegevens verwerken. Op grond van de Wbp moet degene die persoonsgegevens verwerkt voor die verwerking in de regel zogenoemde ondubbelzinnige toestemming hebben. Daarom verschijnen nu overal op websites popups waar je eerst moet aanklikken of je wel of niet akkoord gaat met het plaatsen van cookies voordat je verder kunt.

Vanaf 1 januari 2013 geldt hierbij voor cookies die surfgedrag volgen een rechtsvermoeden: de wet gaat er dan vanuit dat wie een cookie plaatst om surfgedrag te volgen, dat doet om persoonsgegevens te verwerken. Dit betekent dat voor cookies die surfgedrag volgen in de regel ondubbelzinnige toestemming vereist is, tenzij de plaatser van de cookies kan bewijzen dat hij geen persoonsgegevens verwerkt.

Problemen met de cookiewet:
De cookiewet is vrij streng en heeft enkele ongewenste neveneffecten. Een goed voorbeeld hiervan zijn de sites van de NPO zoals uitzendinggemist.nl Deze moeten nu achter een zogenaamde cookiemuur komen. Als het plaatsen van cookies geweigerd wordt, kan de site niet bezocht worden. De NPO moet volgens afspraken met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap rapporteren over hun bereik. Om deze statistieken bij te houden hebben zij op dit moment cookies nodig. Deze cookies zijn geen integraal onderdeel van het functioneren van de website en vallen derhalve onder het bereik van de cookiewet. Allicht zijn er ook bedrijven die andere oplossingen bieden om toch de gewenste informatie te verzamelen zonder dat cookies gebruikt worden. Dat soort dingen kost echter geld en de NPO heeft momenteel weinig ruimte in de begroting voor dergelijke grappen.

Met het aanbieden van software om toch gebruikers te kunnen volgen zitten we trouwens meteen aan het tweede zwakke punt. De technische mogelijkheden om informatie te verzamelen over gebruiker zijn vele malen omvangrijker dan slechts het gebruik van cookies. Dit maakt de wet weinig doeltreffend.

Ook internetbureaus hebben moeite met de regelgeving omdat deze nog veel onduidelijkheden bevat. Internetbureaus zijn vaak de partijen die de digitale kanalen deels of helemaal bedenken bouwen of beheren. Zij willen graag duidelijkheid over een aantal feiten en hebben door SOLV advocaten een vragenlijst laten opstellen. Het gaat daarbij om dingen als gebruik van IT-apparatuur in werkgever-werknemer relatie waarbij eindapparatuur vaak niet aan de eindgebruiker, maar aan de werkgever toebehoort. Indien bij het gebruik van intranet cookies worden geplaatst op en/of gelezen van de randapparatuur van de werkgever is dan ook de cookiewet van toepassing? Dit zijn best fundamentele vraagstukken.

De implementatie van de cookiewet is in Nederland ook strenger dan in omliggende landen. Zo geeft de Europese richtlijn de mogelijkheid om toestemming te geven middels browserinstellingen. De Tweede Kamer vindt echter dat dit niet kan. Eurocommissaris Kroes heeft dan ook de nodige vraagtekens bij de Nederlandse implementatie.

Conclusie:
De cookiewet is in Nederland strenger geïmplementeerd dan in omliggende landen en heeft negatieve neveneffecten en nog tal van onduidelijkheden op redelijk fundamentele punten. Daarnaast kan aan het hele nut getwijfeld worden van het uitsluitend reguleren van cookies nu er tal van andere technische mogelijkheden zijn om hetzelfde doel te bereiken. Het lijkt dat er nog flink wat moet worden bijgeschaafd aan de cookiewet voordat deze praktisch werkbaar is.

Vandaag werd overigens als klap op de vuurpijl bekend dat de OPTA de mist inging door zelf cookies zonder toestemming te plaatsen. Volgens de woordvoerder handelde de OPTA op de Consuwijzer-website inderdaad niet volgens de eigen regels. Dat is nogal een blamage.

Gezien de complexiteit van de cookiewet en de praktische haken en ogen die er aan zitten, zal het laatste woord hierover nog niet gezegd zijn.

Bron:
Publieke omroep kritisch over cookiewet via nu.nl
Internetbureaus eisen duidelijkheid over cookiewet
Kroes zet vraagtekens bij Nederlandse implementatie cookiewet via tweakers.net

Comments closed.