Ook vandaag blijven we nog even in de sferen van intellectueel eigendom. De Auteurswet bepaalt dat een thuiskopievergoeding moet worden betaald voor het opnemen door particulieren van auteursrechtelijk beschermde werken op beeld- en geluidsdragers (dvd’s etc). Deze vergoeding wordt geheven van de fabrikanten die deze op haar beurt doorberekenen aan de consument.

Het probleem:
Er is veel te doen rondom de (de hoogte van de) thuiskopieheffing. Voor het antwoord op deze vraag is van belang of er wordt gerekend op basis van het totale aantal thuiskopieën, dus die uit legale en illegale bron, of dat alleen moet worden uitgegaan van kopieën uit legale bron. Het hof ‘s-Gravenhage heeft zich daar in november 2010 over uitgelaten en keek daarbij naar het Nederlandse wettelijk stelsel. Het hof stelde ondubbelzinnig dat downoaden uit illegale bron is naar Nederlands recht toegestaan. Dit betekent dat daarmee bij de vaststelling van de hoogte van de Thuiskopievergoeding rekening moet worden gehouden.

Er is echter een probleem. Er is ook nog zoiets als de Europese Richtlijn voor auteursrecht. Het voorgaande roept de vraag op of een onderscheid tussen downloads uit legale en illegale bron relevant is voor de Europese Auteursrichtlijn. Het hof liet het antwoord op deze vraag in het midden. Nu is cassatie ingesteld met het verwijt dat het hof de wet niet richlijnconform heeft uitgelegd.

De Hoge Raad:
De Hoge Raad kraakt op beleefde doch weinig fijnzinnige wijze de redenering van het hof (onderdelen 5.1.1 t/m 5.2.1.) Kort gezegd mocht het hof het antwoord op de vraag niet alleen naar Nederlands recht kijken, de Europese Auteursrichtlijn is de ultieme toets. Het antwoord op de vraag of deze Richtlijn onderscheid maakt tussen legale en illegale bron is niet eerder in jurisprudentie van het HvJEU beantwoord. Dat betekent dus dat de Hoge Raad prejudiciële vragen gaat stellen aan het HvJEU.

De vragen houden het volgende in:

  • Staat de Europese Auteursrichtlijn het kopiën uit illegale bron wel of niet toe?
  • Mag door de wet een vergoeding worden opgelegd voor thuiskopieën uit illegale bron? Dit er van uitgaande dat kopiëren uit illegale bron volgens deze richtlijn niet is toegestaan en zolang er geen doeltreffende middelen zijn om illegaal thuiskopiëren tegen te gaan.

Op weg naar een downloadverbod?
Het zal spannend zijn om te zien wat het HvJEU gaat antwoorden op deze vragen. Het kan namelijk leiden tot een downloadverbod. De HR vreest dat de wetgever wellicht verkeerd zit met de huidige constructie. Art 5 lid 2 onderdeel b ARtl stelt dat lidstaten beperkingen of restricties op het reproductierecht kunnen stellen ten aanzien van de reproductie, op welke drager dan ook, door een natuurlijke persoon voor privé-gebruik gemaakt, en zonder enig direct of indirect commercieel oogmerk, mits de rechthebbenden een billijke compensatie ontvangen.

Eén van de middelen stelt namelijk de vraag of de Auteursrechtrichtlijn de ruimte laat een thuiskopievergoedingsregeling in het leven te roepen die ook geldt voor privé-kopiëren dat niet onder de beperking valt die de lidstaten mogen opnemen en dat dus auteursrechtinbreuk oplevert en derhalve onderworpen is aan het verbodsrecht van de rechthebbenden (onderdeel 5.4.2.) Het is zeer goed mogelijk dat het antwoord op deze vraag bevestigend luidt. Het enkele toekennen van een aanspraak op een fair compensation voor inbreukmakende handelingen heeft niet tot gevolg dat die handelingen (alsnog) legaal worden.

Conclusie:
Afhankelijk van hoe het HvJEU gaat reageren kan het heel goed zijn dat er een downloadverbod in de pijplijn zit. Het enkele bestaan van een thuiskopieheffing ter vergoeding van mogelijke schade rechtvaardigt namelijk niet (alsnog) het downloaden uit illegale bron. Zo gaat een conflict dat begon om de hoogte van de thuiskopievergoeding over op een voor velen relevanter vraagstuk.

Het einde is bij lange na nog niet in zicht. Eerst moet het HvJEU een oordeel gaan geven, daarna moet de HR met dat oordeel nog iets gaan doen en dan kan er nog een ander hof moeten gaan kijken naar de feitelijke aspecten van de zaak.

Bron:
LJN: BO3982, Gerechtshof ‘s-Gravenhage
LJN: BW5879, Hoge Raad
Downloadverbod in Nederland lijkt onvermijdelijk via webwereld.nl
Hoge Raad stelt vragen over thuiskopieervergoeding via rechtspraak.nl

Comments closed.