Eens in de zoveel tijd duiken er van die buzzwords op waar weinigen precies een idee van hebben wat het betekent maar wel door iedereen gebezigd wordt. Als auteur heb ik de term zelf ook enkele malen gebezigd en aan de reacties die ik nog steeds incidenteel krijg is merkbaar dat het niet helemaal duidelijk is wat de ‘cloud’ precies is. De meesten kennen immers de cloud alleen maar als iets waarin dingen bewaard worden en waarmee je dingen kan synchroniseren maar veel verder dan dat strekt het inzicht vaak niet.

Tijd om eens wat licht op de materie te werpen, enerzijds omdat het voor velen nu al een grote rol in het leven speelt of zal gaan spelen en anderzijds omdat cloud computing nu al lastige juridische problemen met zich meebrengt en dit in de toekomst alleen maar relevanter zal worden.

Dit eerste artikel zal bestaan uit een inleiding over wat het begrip cloud computing omvat. Het tweede artikel zal gaan over documenten en foto’s in de cloud en het derde artikel zal gaan over een agenda in de cloud. Deze laatste twee artikelen zijn concreter van aard en gaan over de toepassing van cloud computing in praktijk zoals deze voor studenten handig is.

Cloud Computing:
In essentie is cloud computing het op aanvraag leveren van hardware en/of software via een netwerk. In beginsel zal dit netwerk het internet zijn maar ook andere varianten zijn denkbaar. De cloud is het netwerk dat met alle aangesloten apparaten een soort ‘wolk’ vormt. Voorstanders stellen dat cloud computing bedrijven in staat stelt om hun applicaties sneller te implementeren, met betere beheersbaarheid, schaalbaarheid en minder onderhoud, en IT-bronnen sneller kunnen aanpassen middelen om aan fluctuerende en onvoorspelbare vraag te voldoen. Voor consumenten gelden gelden deze voordelen op kleinere schaal. Hier gaat het vooral om het beheer wat overgedragen wordt.

Typen cloud:
Clouds kunnen grofweg in drieën worden ingedeeld. De private cloud is de minst voorkomende variant. Bij een private cloud wordt gewerkt op een volledig private ICT-infrastructuur. Dit kan overigens ook een virtuele (afgeschermde) verbinding zijn waarbij het daadwerkelijke netwerk aan anderen toebehoort maar waarbij de data niet door de netwerkeigenaar kan worden bekeken. In de private cloud vallen eindgebruiker en beheerder soms samen maar er zijn ook bedrijven die een volledig private cloud op aanvraag leveren. In alle gevallen heeft de gebruiker volledige controle over data, beveiliging en kwaliteit van de dienst. Dit betekent dat de private cloud geheel kan worden aangepast aan de wensen van de gebruiker. De fysieke locatie van de infrastructuurcomponenten kan in die gevallen zowel leverancier als de gebruiker zelf zijn waarbij de leverancier vaak zorgdraagt voor het onderhoud van de private cloud.

De tegenhanger van de private cloud is de publieke cloud. Dit is eigenlijk cloud computing in traditionele zin. Alle hardware, software en data zijn in handen van een externe dienstverlener en er wordt een generieke dienst geleverd die voor alle gebruikers hetzelfde is.

De laatste variant is de hybride cloud wat een mengvorm is van de publieke en private cloud. Een eindgebruiker kan bijvoorbeeld een private cloud hebben voor documentbeheer en de emaildienstverlening via een externe leverancier.

Dienstverleningslagen:
Er kunnen drie hoofdtypes van clouddienstverlening worden onderscheiden al naar gelang van de basislaag – de hardware – naar de toplaag, de software. Er zijn meerdere vormen van dienstverlening die uitstrekken over meerdere lagen maar die laat ik hier in het kader van overzichtelijkheid onbesproken. Voor wie er in is geïnteresseerd biedt het Engelse artikel van wikipedia een uitgebreid overzicht van alle andere vormen van dienstverlening.Alle vormen hebben gemeen dat het gaat om dienstverlening en er wordt dus gewoonlijk niets door de eindgebruiker in eigendom verkregen. In plaats daarvan wordt gewoonlijk een contract gesloten voor bijvoorbeeld een contract per maand per gebruiker, eventueel in combinatie met andere parameters.

Voor het simpele overzicht beginnen we bij de hardware – de basis – en eindigen met de toplaag – de software – die op de hardware draait.

  • Infrastructure as a Service (IaaS): dit is de meest basale vorm van cloud computing. Hardware wordt hierbij geleverd als een dienst. Deze laag omvat servers, netwerken, opslagcapaciteit en andere infrastructuur die nodig zijn voor de doelen van de eindgebruiker. De eindgebruiker is in dit geval geheel vrij om te kiezen hoe hij zijn infrastructuur beheert, beveiligt en onderhoud.
  • Platform as a Service (PaaS): in het PaaS model wordt infrastructuur geleverd met daarop een aantal diensten die de eindgebruiker in staat stellen zijn eigen applicaties op ordentelijke wijze te draaien. Qua meegeleverde diensten moet dan over het algemeen worden gedacht aan een besturingssysteem, databasetools, toegangsbeheer, webserver functionaliteit en vaak ook een ontwikkelomgeving voor het maken en testen van applicaties.
  • Software as a Service (SaaS): SaaS is de laag waar de meesten aan denken op het moment dat het over cloud computing gaat. Het gaat hier om software die als een dienst wordt aangeboden. De software is generiek en biedt voor iedere gebruiker dezelfde mogelijkheden. De software en daarmee geassocieerde bestanden worden (de)centraal in de cloud bewaard en beheerd. De software kan gewoonlijk worden benaderd via een web-interface of een speciaal daarvoor gemaakt interactieprogramma via een desktop, tablet of smartphone.

Eigenschappen van cloud computing:

  • Betrouwbaarheid is een punt van kritiek: het systeem staat of valt met de kwaliteit van de aanbieder. Als er iets misgaat is een eindgebruiker volledig afhankelijk van de aanbieder om het probleem op te lossen. Ook de stabiliteit van de verbinding is een belangrijk punt. Als je een goed draaiend systeem hebt maar je kunt er niet bij dan heb je er nog niets aan.
  • De kostprijs is flexibel en vaak laag: De uiteindelijke prijs hangt af van het soort dienst en vaak het aantal verbruikers. Dat drukt de vaak hoge aankoopkosten van hardware en software die anders zouden moeten worden betaald.
  • De dienstverlening is flexibel: het is mogelijk om met een beetje zoekwerk bijna een oplossing op maat samen te stellen voor een eindgebruiker die makkelijk kan worden aangepast op het moment dat de vraag verandert. De diensten zijn vaak uitstekend schaalbaar
  • De leverancier heeft toegang tot uitgebreider expertise dan de eindgebruiker: dit maakt het opsporen en oplossen van problemen vaak gemakkelijker en helpt ook bij het regelen van dingen als beveiliging.
  • Regelgevig kan een probleem zijn: clouddiensten gaan vaak letterlijk veel grenzen over. Verschillende landen hebben verschillende regels en eisen met betrekking tot privacy en wat bijvoorbeeld overheden mogen doen met gegevens

Ten slotte:
Clouddiensten zijn uitgebreid en veelomvattend. De cloud als zodanig bestaat dan eigenlijk ook niet, het is een verzamelterm voor verschillende soorten van dienstverlening die bovendien niet strikt afgebakend is. Integendeel, het is een begrip wat aan het veranderen is en veelomvattender wordt.

Wanneer de gemiddelde gebruiker spreekt over de cloud gaat het meestal over SaaS. Dit is dan ook de meestvoorkomende variant van cloudcomputing die door consumenten gebruikt wordt. IaaS en PaaS worden gewoonlijk alleen gebruikt door professionele partijen die zelf ook een aanzienlijke hoeveelheid kennis in huis hebben.

Bron:
Cloud computing via Wikipedia, the free encyclopedia
Onderzoek vraagt CFO’s naar bekendheid, adoptie, voordelen en invloed van de cloud via dutchcowboys.nl
Cloud computing via surfnet.nl
Twijfels over cloud computing via nos.nl
Wat is cloud computing via aboutthecloud.nl

Comments closed.