Gisteren heeft de ministerraad ingestemd met een wetsvoorstel van staatssecretaris Teeven van Justitie. Het hele stelsel gaat op de schop. De Orde krijgt een nieuw driekoppig onafhankelijk college dat toezicht moet gaan houden. De leden van dit college mogen zelf geen advocaat zijn en worden ook niet benoemd of gekozen door advocaten. Het college wordt tevens belast met het toezicht op witwassen onder de WwFT. De nieuwe toezichthouder zal jaarlijks openbaar verslag uitbrengen.

Het college wordt een secundair toezichthouder, het primaire toezicht zal komen te liggen bij de lokale dekens. De dekens zijn in concrete zaken vrij om zelf te handelen binnen de lijnen die het college uitzet in een landelijk toezichtsbeleid. Wel kan het college instructies geven welke een deken verplicht is om op te volgen en kan het een rechter vragen een deken te schorsen of te ontslaan wanneer deze het toezicht niet goed uitvoert.

Advocaten krijgen een geheimhoudingsplicht welke in de wet wordt vastgelegd. De deken kan deze geheimhoudingsplicht doorbreken in het kader van toezichthoudende taken, het college niet.

Een laatste forse verandering is dat klanten van advocaten straks zelf naar de tuchtrechter kunnen stappen. Momenteel kan een klacht alleen door de deken aan de tuchtrechter worden voorgelegd.

De tekst van het wetsvoorstel wordt openbaar bij indiening bij de Tweede Kamer dus vooralsnog is de informatie uit persberichten alles wat we hebben om vanuit te gaan. Er liggen nog wel een aantal vragen zoals wat de achtergrond van de leden van het nieuw te vormen college moet of kan zijn. Het is in ieder geval wel handig als het gaat om mensen die enige ervaring hebben met de advocatuur.

Enkele andere punten zijn opgemerkt door de Hoge Raad welke op verzoek van de staatssecretaris naar de beoogde wijzigingen heeft gekeken. Zo wordt opgemerkt dat het college een orgaan van de Nederlandse Orde van Advocaten. Dat is opmerkelijk aangezien de leden van het college zelf geen advocaat zijn en ook worden geacht geheel onafhankelijk van de orde toezicht te houden. Dit is nog betrekkelijk overkomelijk.

Een veel fnuikender probleem is dat er behoorlijk veel meer en intensiever toezicht gehouden moet gaan worden. Dit vormt een spanningsveld met de onafhankelijke positie van de advocaat en het beroepsgeheim dat deze heeft. Dat ligt er met name in dat het toezicht preventiever van aard wordt. De uitoefening ervan zal minder vaak grond vinden in concrete aanwijzingen van misstanden. De spanning met het beroepsgeheim wordt wel ietwat gemitigeerd doordat alleen de deken in het kader van toezicht houden het geheim kan doorbreken. De Hoge Raad besluit met de conclusie dergelijk toezicht dusdanig ingrijpend is dat de noodzaak daartoe duidelijk en concreet moet zijn gebleken. Deze noodzaak is echter onvoldoende duidelijk, aldus de Hoge Raad in een brief aan de minister van Justitie.

Voorts merk ik zelf nog op dat ik benieuwd ben hoe de verhouding in de praktijk precies zal komen te liggen tussen het nieuwe college en de raad van discipline. Het college kan de raad van discipline vragen om een deken te schorsen of te ontslaan in geval van disfunctioneren, zoveel is in ieder geval duidelijk. Maar zal het college veel nut hebben als toezichthouder als klanten zelf hun klachten regelrecht aan het hof van discipline voor kunnen leggen?

Het wetsvoorstel moet nog door de Tweede Kamer worden bekeken en er moet ook nog advies over worden uitgebracht door de Raad van State dus voordat het zover is, moeten er nog een hoop hobbels worden genomen. Geïnteresseerden die meer willen weten moeten ook zeker even kijken bij dossier 32382 via officielebekendmakingen.nl Het bevat vrijwel de hele voorgeschiedenis. Ook via recht.nl zijn in de archieven een heel aantal stukken op te vissen.

Bron:
Kabinet scherpt toezicht op advocatuur aan via rijksoverheid.nl
Scherper toezicht op advocatuur via rijksoverheid.nl
Brief inzake voorstel tot herziening toezicht advocatuur via rechtspraak.nl
Dossier 32382 via officielebekendmakingen.nl

Vanaf heden is het advocatenblad online te vinden. Het advocatenblad is het officiële orgaan van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOVA). Zoals de naam al doet vermoeden is het met name gericht op de advocatuur maar het is zonder meer een leestip voor breder juridisch publiek. Het blad bevat onder meer achtergrondartikelen, juridische analyses, artikelen over nieuwe wetgeving en actuele rechtspraak; dit alles op tal van rechtsgebieden. Grijp dus vooral de kans aan om dit blad te lezen via www.advocatenblad.nl

Advocaten die werkzaam zijn binnen het personen- en familierecht worden per 1 juli 2012 geconfronteerd met inschrijvingsvoorwaarden bij de Raad voor de Rechtsbijstand. De eisen zijn geformuleerd door een werkgroep bestaande uit advocaten, mediators, rechters en de Raad zelf. Deze werkgroep concludeerde dat er een behoorlijk aantal advocaten is dat zonder voldoende kennis van het personen- en familierecht echtscheidingszaken behandelt. Hetzelfde probleem doet zich vaak bij mediators voor. De kwaliteitseisen waar de werkgroep toe is gekomen zijn zodanig ingesteld dat ze een groep specialisten oplevert die het merendeel van alle zaken zal kunnen behandelen. Dat neemt niet weg dat er altijd nog een aantal zaken zal zijn dat zulke specialistische kennis vergt dat iemand met zeer specifieke expertise zal moeten worden geraadpleegd.

Advocaten moeten de basisopleiding personen- en familierecht hebben afgerond bij een geaccrediteerde instelling en minstens tien zaken per jaar op dit gebied te behandelen. Daarnaast moeten participerende advocaten zich houden aan een gedragscode welke ze aan cliënt ter beschikking moeten stellen. Deze code is gericht op conflictdeëscalatie en onnodig procederen te voorkomen.

Bron:
Persbericht NOVA via Nederlandse Orde Van Advocaten
Eindrapportage echtscheidingswerkgroep 3 via Nederlandse Orde Van Advocaten